Perspectivas

Viuna ao lonxe xogando cunha desas pas de praia facendo carreiriñas curtas e pegando graciosos chimpos para alcanzar a pelota. Ás veces escapábaselle e tiña que ir buscala á beira da auga. Daquela avanzaba parsimoniosamente movendo con moito xeito as cadeiras, a braguiña do biquini entre as súas nádegas morenas. Corpo de xunco. Imaxinouna entregada ao amor, nos seus brazos, por exemplo. Por que non? Xa estaba ben de convencións. Aquel corpo era lindo e desexaba acaricialo. Polo menos soñalo.
A moza seguía xogando allea á sua mirada. Sabía disimular detrás da pantalla das gafas de sol: a cara levemente ladeada para outro lado e os ollos fixos na dirección contraria. Soñar un corpo liso de muller. Recunchos húmidos, voz suave, caricias prolongadas.
Nunca estivera cunha muller, pero podía imaxinalo; o corpo dela coma un espello do propio. Todo o tempo do mundo para ti e despois tamén, miña raíña de sal. A luz amarela da tardiña inundáballe o corpo dun profundo latexo. Contraeu os músculos perineais unha vez e outra e outra, ritmicamente. Volveuse de costas e acomodouse contra un montonciño de area. Pensou nela entrando na auga e lambeu o bico dos seus peitos requichados, a pel sorprendida pola frescura do mar.
A raíña de sal está mollada contra a súa pel, pode sentila sen dificultade. Arden fantasías mentres se deixa deitada na area, o rostro agochado no oco formado polos brazos, volto cara a si, buscando no propio corpo. Os sons de arredor fanse un remuíño envolvente, traba o beizo salgado, afoga un xemido e déixase ir aboiando docemente.
A moza do biquini está na auga choupando para mollar á compañeira. A outra quere fuxir torpemente e non dá. Vai ser alcanzada e celébrao con risos de xílgaro.

Heteroxeneidade

A uniformidade e a simetría son belas aos nosos ollos: comprendemos mellor unha catedral con dúas torres ca só con unha, por exemplo; as persoas que teñen ollos de diferente cor sonnos difíciles de mirar; quen non vai amar a superficie lisa da súa pel?
Buscamos instintivamente esas dúas características no que miramos, por iso é doado ver aquilo que desentoa nun conxunto homoxéneo.
Esta obsesión polo uniforme e simétrico atopa o seu paroxismo na serie dos Domingos de La Voz: "La Galicia bonita", un conxunto de fotos postalescas seguidas de comentarios obvios que fan unha serie machaconamente cursi que xa vai pola xx temporada. E a cousa parece que non ten fin, porque encaixa perfectamente no ton de reproche paternalista característico do medio que a pariu.
En contraposición ofrezo a quen a queira mirar esta imaxe da Galicia contemporánea: asombrosamente heteroxénea desde todos os rexistros que se queira contemplar e, logo, pensar. Fea ou bonita? Acaso importa?

(A foto é do meu fillo)

Alguén, ao final, sabe onde se meteu Karl?

Non sei se serei eu a persoa máis adecuada para firmar unha crítica obxectiva da representación de Onde andas Karl? que ofreceu a Escola de Teatro de Narón o pasado xoves. Non o son porque dalgún xeito estou xa implicada afectivamente co texto, co autor e coa compañía que a puxo en escena desde que accedín a ver o primeiro pase convidada por Rubén Ruibal. Mais tamén sei que todo isto non é sequera dabondo para contrarrestar a miña corrosiva tendencia crítica, así que desculpen todos os que se poidan sentir agraviados que aí vou.

Non vou ser a única que o diga, pero se cadra si a primeira, posto que xa tiven o privilexio de ler a versión inédita de Onde andas Karl?: é un texto extraordinario que nos fai pensar na historia das ideas dos dous últimos séculos, na morte, na vida, no amor e no sexo, nas conquistas e conflitos sociais e psíquicos, que nos fai rir cuns diálogos cargados de ironías e dobres sentidos. Os caracteres creados por Rubén Ruibal, malia o disparatados que nos poidan parecer, non están moi loxe de nós, coas súas grandezas e as súas miserias devoradas pola fauna cadavérica, que, por certo, serve para alimentar os mortos animados nun perfecto proceso de reciclaxe.

A posta en escena é moi simple. Todo xira arredor da cruz dunha tumba, cousa lóxica posto que a acción localízase nun cemiterio, e no fondo do escenario vanse proxectando imaxes relacionadas con este lugar, nomeadamente unha gran cara de Karl Marx, antigo habitante do cemiterio, que decidiu marchar sen moitas explicacións deixando na máis completa desorientación á súa compañía de circo, o Tristérrimo Circo do Cemiterio de Highgate, no máis alá. Os efectos sonoros tamén están reducidos á mínima expresión e son os mesmos actores e actrices os encargados de interpretar as cancións do seu show sen acompañamento ningún, o cal non deixa de ter o seu mérito.

En canto á interpretación é en xeral notable. Se cadra a locución vai rápido demais nalgúns tramos e, se cadra tamén, hai unha excesiva rixidez na postura dos actores e actrices que pode obstaculizar a consecución de interpretacións máis matizadas, pero o máis atinado será pensar que se buscou adrede un certo expresionismo interpretativo que non lle cae mal a unha obra coma esta, raiana co esperpento.

O público, que parecía pouco nun impresionante teatro de máis de novecentas prazas como é o Pazo da Cultura de Narón, acolleu entusiasmado a estrea e tanto os actores, coma o director , coma o perpetrador do texto foron aplaudidos calorosamente ao final da representación.

Prometino e aquí está. Admítense suxerencias e matizacións a esta opinión imperfecta.

Escondite

–Pecha os ollos. Xogamos.
–Está?
–Xa!

Onde estará?, onde est...? Claro!
Pero é redondo. Un paso, dous... síntoo aí, asexando. Escóitame e móvese en dirección contraria. Podemos estar dando voltas toda a tarde.
Cambio de táctica. Aceleración. Factor sorpresa e cambio de dirección. El tamén. Máis cambios, máis rápido. El tamén. Paro. El tamén. A modiño, a modiño... Rápido e aí o está!

Imos de estrea

Aquí temos aos alumnos e alumnas de 3º da Escola de Teatro de Narón co seu director, José Luís Prieto e o autor de Onde andas Karl?, Rubén Ruibal. Hoxe, ás 8:30, é a estrea no Pazo da Cultura de Narón e destas horas xa non lles quedarán uñas que roer.
Tiven a honra de coñecelos no primeiro pase que fixeron cando aínda faltaban tres semanas para a estrea. Xa daquela sorprendía a forza que transmitían naquel escenario nu. Hoxe está xa todo a punto para un espectáculo perfecto.
Ánimo rapaces!

Déixo aquí unha ligazón para a entrevista que fixemos nos estudos de Radiofusión en Fene.

A rachoeira

Sálvote rachoeira de San Xoán,
que non me trabe cadela nin can!

Analises minuciosas

A area, a terra, a auga... ¿a herba? materiais continuos formando océanos onde perder as mans, facer furados e levantalas de repente sentíndoos escorregar entre os dedos. Un trebo, tres, catro follas, millá, herba abelleira, fiúncho, bichos que voan, que reptan, que pican, que escapan, colorido maxestuoso, verde brillante, laranxa, raiados, apinchalrados.
Cantas patas? Líquidos amarelos noxentos. Uns montados nos outros, voando sen perderen o equilibrio! Aqueles carrexan para o furado; é imposible desorientalos. Palla longa para inspeccionar quen vive nos furados, pis para afogalos, torturas crudelísimas para experimentar no corpo dos outros... as miñocas seguen a moverse en dous pedazos, as caricolas fan mil globiños de babas cando se lles escacha a casiña. Outra vez dacabalo? Pois a separalos, e de paso capalos para que non volvan e quitarlles as ás. Si, as ás tamén, a ver que fan.
Que feos así! Nin se recoñecen. Xa non poden voar nin aguantarse enriba doutros para que os leven. Non poden agarrar: están capados. Foi un xogo feo. Os bichos total... que mal facían? Agora non poden nada. Mellor era esmagalos e acabar dunha vez. Facer un furado e enterralos. Por riba unha tumba bonita, con cruz e flores adornado, para que todos saiban que está aí e non os pise ninguén.

Espazo íntimo

Un día mamá anunciounos que lle iamos regalar unha cámara de fotos a papá, pero que non podiamos dicir nada. Cando chegou o día, fómolo espertar os dous co regalo: parecía un neno na mañá de reis. Despois dunha infancia tan estreita en todo, mesmo no pan –como sempre recoñeceu para advertirnos que a fame existe e non hai cousa máis terríbel– por fin tiña nas mans o xoguete desexado.

En branco e negro ou en color, toda a nosa infancia está rexistrada desde 1970 por aquela cámara Halina Paulette. Hai moitas fotos de festas, viaxes, reunións familiares e roupa de domingo... mais tamén de días normais, dos que se perden no calendario e non paga a pena recordar. Estas son, para min, as mellores, precisamente porque nelas recoñezo todo o que deixou pegada en min: as tardes interminábeis de xogos na aira, os lugares para esconderse, os seres familiares na roupa de cote cos xestos atrapados sen posibilidade de disimulo, e os animais da casa: o can, os gatos, as galiñas, as vacas... E non é que o meu pai fose un artista de especial sensibilidade, senón que ás veces tiña que acabar o carrete para levar a revelar as fotos realmente importantes.